الخامس اتابك ابو بكر بن سعد اتابك ابو بكر پادشاه بزرگ بود ، و ممالك فارس در ضبط آورد ، چون اتابك سعد را سلطان محمد خوارزمشاه بتخت فارس باز فرستاد ، بران قرار كه يك نصف ممالك فارس اتابك سعد را باشد ، و يك نصف سلطانرا و به جهت آن يك نصف امير حاجى اختيار الملك نشاپورى را با وى بفرستاد اتابك ابو بكر و هر دو برادر او تهمتن و سنقر شاه با لشكر فارس پيش پدر باز آمدند ، كه مملكت خود را بدست خصمان خود ندهيم . چون مصاف راست شد ، اتابك سعد شمشيرى بر روى پسر خود اتابك ابو بكر زد ، و مصاف پارسيان شكسته شد ، و اتابك سعد ، ابو بكر را قيد كرد . چون اتابك سعد برحمت حق پيوست ، اتابك ابو بكر را از قيد بيرون آوردند و بتخت فارس نشاندند . ممالك پدر و جد خود در ضبط آورد ، و خصمان را مالش داد ، و بعد از مدتى لشكر به طرف بحر فرستاد و دار الملك كيش [ ( 1 ) ] را و بحرين و هرمز بگرفت ، و يك برادر را بنزديك كفار مغل فرستاد ، و به آن جماعت صلح كرد و خراج و مال پذيرفت ، و تن دران عار داد ، خراج گذار كفار چين گشت ، و با دار الخلافت مخالفت كرد ، تا بدين غايت كه اين تاريخ در قلم آمد ، حال برين جمله بود . حق تعالى سلطان السلاطين اسلام را ، و ملوك و خاقان درگاه او را در جهاندارى و حق گذارى باقى و پاينده داراد . بمحمد و آله الامجاد . الفرقة الثالثة ملوك نشاپور الاول الملك المؤيد السنجرى ملك مؤيد بندهء ترك سلطان سنجر بود ، و ملك نشاپور و بلاد آن طرف داشت چون جام و با خرز و سنگان [ ( 2 ) ] و جاجرم و سيران [ ( 3 ) ] و شارستان و جوزجان و ديگر شهرها كه از مضافات نشاپور است ، او ملك نيكو سيرت بود چون عهد دولت سنجرى به آخر شد ، ملك مؤيد با شاه خوارزم و ملوك عراق

--> [ ( 1 ) ] راورتى گويد كه كش يا كيش را جغرافيون قديم شهرى نوشته‌اند كه در يكى از جزاير بحيره فارس ( هرمز ) بالاى كوهى واقع بود ، ياقوت گويد : كيش هو تعجيم قيس جزيره فى وسط البحر تعد من اعمال فارس ، لان اهلها فرسر . ( معجم 7 : 306 ) [ ( 2 ) ] اصل وپ : شكان راورتى : شنگان ، سنگان ، شگان باختلاف نسخ . بقول ياقوت و حدود العالم سنگان يا سنجان از شهركهاى حدود نشاپور بود [ ( 3 ) ] كذا فى الاصل . راورتى باختلاف ضبط نسخ : سبراس ، سبراش ، سيران و شيران نوشته ، شايد سيراين باشد كه شهرى بود در خراسان ( حدود العالم ) .